Art Deco üzerine

artdeco6
İnsanın kendi varlığını kavradığı ilk andan beri sanat insan yaşamının her köşesine usulca sindi. Ateşte, doğada, ilk uygarlıklarda ve hatta ilkel mağaralarda bile sanatın yeşerme çabalarına rastlandı. Mimari ise yıllar içinde sanatın elinin değdiği en etkin alanlardan biri haline geldi. Art Deco akımı Fransa menşeli bir sanat akımı olarak 1920’lerden sonra özellikle mimari alanında kendini göstermeye başladı.

ARTDECO (2)  ARTDECO ARTDECO (4)
Sanatın insan ruhuyla buluşması önceleri soyut bir kavram iken, mimarinin gelişimiyle bu durum somut kılındı. Art Nouveau’nun hemen ardından gelen Art Deco sanat akımı, ondan farklı bir biçimde el emeği yerine sanayiye dayalı gelişti. Desenlerde geometrik ve yer yer asimetrik çizgilere yer verildi. Gotik süslemelerin ihtişamından yararlanıldı ve sonraları mimariyi süsten ayırıp işlevselliği savunmaları nedeniyle akım son buldu. Yine de bu durum akımın 1960’larda yeniden canlanmasına ve itibar görmesine engel değildi.
Art Deco yeni bir yüzyıla adapte olmaya çalışan yeni ve güçlü bir ruh yansımasıydı. Sofistike bir modernizmi temsil ederken Kübizm gibi farklı avangart kaynaklardan etkilenmesi kaçınılmaz oldu. Kullanılan modern unsurlar arasında makine örüntüleri, tekerlek desenleri, çark motifleri ve güneş ışığı ya da çiçek buketleri gibi doğal unsurlar belirginlik kazandı. Art Deco tarzı ile dikkat çeken mimarlar arasında Raymond Hood, Henry Hohauser, William Van Alen ve L. Murray Dixon gibi isimler bulunuyordu.
Dünya üzerinde Art Deco denilince akla gelen yapılar arasında New York’taki Empire State binası ve Radio City Music Hall bulunmaktadır. İlk büyük ve görkemli örneğin ise Eliel Saarinen’in Helsinki Garı olduğu bir efsane olarak yayılmıştır. Chrysler Binası, Streamline ve Ankara Tren Garı gibi örnekleri de Art Deco’nun mimarideki güçlü ve ihtişamlı örnekleri arasında göstermek mümkün. Art Deco yarattığı geometrik ilüzyon, eşsiz perspektifi ve sıradışı algısıyla daha uzun yıllar nabızlarımızı yoklayacak gibi görünüyor…
Bora ÇAKILKAYA
dESIGNER
http://www.boracakilkaya.com