Mağazacılığın tarihini yazdık.

agora_plan

Mağazacılığın tarihini yazdık…

Alışveriş ve  ticari  yapılar, antik zamanlardan ve ençok eski Yunan ve Romalılarla dikkate değer olmuştur.Yunan uygarlığında birçok yeni yapı türü vardır ve ticaret konusunda enönemli bilgide AGORA dır. İlklim koşulları bu yapıların yarı açık ve açık yapılardan oluşmasını  sağlamıştır,sınırları net olmayan yapılardı. Geniş yollarda kurulan bu  ticaret alanları belli  bir  dönem sonra ticaretin yanı sıra eğitim ve aktivitelerinde yapıldığı  alanlar oldu. Şehrin gelişmesi kaçınılmaz  olduğunda ticaret alanı  etrafında bir çok yerleşim alanı oluştu. Agora ticaret alanı ise  şehrin kalbinde bir yer olarak kalmıştır.

Ticaret ve alışveriş bu kadar kıymetli  hale  gelince iş ve  politika’da  bu alanlarda tansiyon  tutmaya  başlamıştır.

Roma’da ise gelişmeler biraz daha ileri  taşınmıştır, yapılarda barınaklar bulundurup ürünlerin korunması  sağlanmıştır. Günümüzdede buşekilde  gelişir ,ihtiyaçlar bize yapıları  şekillendirmektedir.

ROMA da alışveriş ve pazar alanlarına FORUM adı  verilmekteydi ,forumlarda mağazalar büyük ve  gösterişli  kolon taşıyıcılarla 2 katlı olarak düşünülürdü. Alt katlar hafif ticaret ve yürüş alanlarıdır, üst katlar ise birbirlerinde  yarılan ve korunaklı yarı açık mağazlardan oluşurdu. Bu mağazalar birbirlerine  bağlantıları ile müşterilerin sirkülasyonu  sağlanırdı. Takas ve  mal alışverişide bu alanlarda  daha güvenli  yapılmaktaydı.Roma da en belirgin tarihi pazar alanıda TRAJAN pazarıdır.

İslam mimarisi bu dönemlerde kapalı pazar alanları gelişmekteydi ve birçok medeniyete örnek olmuştur.Ticaret geliştikce korunma ,barınma ve takas  önemli oldu. Yapılar daha dikkatli şekilde tasarlanamya  başladı.İlk başlarda  kare yapılar  yapılsada ,birsüre sonra yapıların dikdörtgen olmasının ticarete ve  alışverişe uygun olduğu bulundu. Dükkanlar arasına bölücü unsurlar konuldu ve yapılar daha fazla  şekillenmiş oldu. Kemerli tonozlar ile üst  çatılarının kapatılmasıda belli  bir  süre  sonra  gelişti. Evet  ,artık  kapalı çarşı (THARCHI) sokağı oluştu.

Yunanlılar koloni oldukları için gittikleri  yerlere  bu akımı taşıdılar, pazar alanları kuruldu ve herkesin bişeyler  satmasınına olanak sağladılar. İzmir Efes yakınlarındada AGora benzeri oluşumlar görülür.

Alışveriş ve ticaret insanlar için çok önemlidir, bir  pazar alanı oluşturursunuz,etrafına  yapılar yapılır,onun etrafına evler konumlanır ve bir şehir  oluşur. Muhabbet ,siyaseti,eğitimi ve etkinlikleri getirir.

Bora ÇAKILKAYA,

dESIGNER